Praca powinna zawierać następujące rozdziały:
· wstęp, w którym Autor uzasadnia celowość podjętych badań,
· przegląd literatury, naświetlający dotychczasowe badania w podjętej problematyce,
· materiał i metody badań, z podkreśleniem własnego udziału Autora w pozyskaniu materiału i opracowaniu metody badań,
· analizę uzyskanych wyników z wykorzystaniem odpowiednich metod obliczeniowych i graficznej wizualizacji rezultatów badań,
· dyskusję własnych wyników na tle opublikowanych przez innych Autorów,
· wnioski wynikające z własnych badań,
· spis literatury, potwierdzający pogłębioną znajomość piśmiennictwa dotyczącego problemu podjętego przez Autora.
Wstęp jest najbardziej formalną i "ustrukturalizowaną" częścią pracy. Z formalnego punktu widzenia wygląda jak rozdział /zerowy/ choć oczywiście się go nie numeruje. Powinien mieć mniej więcej 2-5 stron. Najczęściej zawiera wymienione poniżej "podrozdziały": - Cel pracy - Zakres pracy- Problem badawczy- Tezy pracy- Układ pracy Celem pracy powinno być coś naukowego /analiza, synteza, krytyczny przegląd metod, badanie, opracowanie projektu technologicznego, etc./ Celów może być kilka. Należy jasno napisać: "Celem pracy jest..." albo "Celami pracy są: ...". Na przykład: "Celem pracy jest analiza zmian liczebności populacji mrówek w wybranych regionach Polski południowej w XXI wieku i analiza związku jaki zachodzi pomiędzy tymi zmianami a fazami Księżyca". Układ pracy to opis, co jest w którym rozdziale i w załącznikach do pracy. Na przykład "Praca składa się z 3 rozdziałów. W rozdziale pierwszym zaprezentowano metody szacowania liczebności populacji mrówek oraz przedstawiono dane statystyczne dotyczące liczebności mrówek na terenach województwa małopolskiego i podkarpackiego w początku XXI w. Rozdział drugi zawiera rozważania teoretyczne na temat cykli aktywności Księżyca przygotowane na podstawie badań literaturowych oraz wyniki symulacji tejże aktywności dla interesującego z punktu widzenia pracy obszaru i okresu, trzeci rozdział poświęcony jest statystycznej analizie korelacji i koincydencji badanych zjawisk. Do pracy dołączono dwa załączniki. W pierwszym zebrano szczegółowe parametry modeli MRÓWKA1 i MRÓWKA2 /opisanych w rozdziale 2/, drugi zawiera mapy przestrzennego rozmieszczenia populacji owadów w kolejnych latach badanego okresu." Zakres pracy. Wyodrębniamy taki podpunkt, jeżeli to, co udało się nam zrobić w ramach pracy jest tylko częścią tego, co sugeruje tytuł. Na przykład jeśli nasza praca zatytułowana jest "Analiza wpływu zjawisk astronomicznych na zmiany liczebności populacji owadów", to musimy ostrzec Czytelnika, że zawężamy nasze badania do wybranych przypadków /"Z powodu znaczącego ograniczenia środków finansowych przeznaczonych na badania, jak również z powodu niedostępności niektórych danych przeprowadzono analizę wyłącznie dla populacji Mrówki rudnicy na terenach Tatrzańskiego Parku Narodowego". /Punkt "Zakres pracy" można połączyć z punktem "Cel pracy" w ramach jednego punktu "Cel i zakres pracy". Problem badawczy. Oczywiście o problemie badawczym /problematyce badawczej/ możemy mówić wtedy, kiedy praca ma charakter badawczy. Problematyka to pojęcie szersze od tematyki /tematu/ pracy. Dla naszego przykładu, jeśli chodzi o problematykę możemy powiedzieć, że praca dotyczy problematyki wpływu zjawisk fizycznych na dynamikę liczebności populacji owadów. Część badawcza. Jeśli praca zawiera część badawczą, to oczywiście we wstępie do pracy musimy opisać cel badania /będzie on przecież jednym z wielu, a może i jedynym celem pracy, więc wymieniamy go w części poświęconej celowi pracy/, wymienić stosowane przez nas metody badawcze /te oczywiście zależą od dyscypliny, którą uprawiamy, może to być np. wywiad pogłębiony, jeśli zajmujemy się socjologią, symulacje komputerowe w przypadku modelowania zjawisk fizycznych czy kwerenda w archiwach, jeśli mamy zamiar zostać historykiem/. Zazwyczaj badania prowadzone w pracy magisterskiej mają dość ograniczony zakres, więc nie musimy sformułować problemu badawczego ani tez pracy. Jeśli jednak praca jako całość ma charakter zdecydowanie badawczy, musimy takie tezy lub problem sformułować. Zazwyczaj łatwiej jest sformułować tezy pracy niż problem badawczy. Tezę można udowodnić bądź obalić /a w przypadku niektórych nauk: zweryfikować bądź sfalsyfikować/, natomiast znacznie trudniej jest wyczerpać problematykę badawczą zadeklarowaną we wstępie /nawet jeśli zadeklarowaliśmy, że zakres pracy jest w jakiś sposób ograniczony/. Ale na szczęście, jak napisano powyżej, zazwyczaj badania prowadzone w pracy magisterskiej mają dość ograniczony zakres, więc najczęściej ta kwestia nas ominie. Musimy natomiast /cały czas mowa o wstępie do pracy/ zaznaczyć gdzie, jak i po co prowadziliśmy badanie. Zazwyczaj czynimy to w dwóch miejscach: w części wstępu poświęconej celom pracy oraz w części poświęconej układowi pracy. Oczywiście ujęcie naszej problematyki badawczej /czy też celu badania/ we wstępie pracy nie jest jedynym zagadnieniem /choć dość istotnym, bowiem recenzent naszej pracy na pewno na wstęp zwróci szczególną uwagę/. Znacznie ważniejsza jest sama "część badawcza" /czyli tak na prawdę opis badań, które przy okazji prowadzenia pracy wykonaliśmy/. Może mieć ona różne postaci i oczywiście zależy od specyfiki badania. Najprostszy, klasyczny układ jest następujący:
· Metodyka badania /czyli co, jakimi narzędziami, pod jakim względem, jak i po co badaliśmy/
· Wyniki badania /czyli "co z tego wyszło", jakie wyniki otrzymaliśmy/
· Omówienie wyników /czyli "co to znaczy", w szczególności czy badanie potwierdza to czy obala tezę naszej pracy/
· Wnioski i kierunki dalszych badań /czyli co z tego wynika i co należałoby zrobić w przyszłości/
Podsumowując: jeśli mamy "część badawczą" to wspominamy o niej we wstępie do pracy /przy okazji celu pracy i jej układu a w bardziej ambitnym przypadku - zakresu, metod tez i problematyki/, natomiast samą część budujemy według schematu: metodyka - wyniki - omówienie wyników - wnioski i kierunki dalszych badań. Tezy pracy. Z tezami mamy do czynienia w przypadku pracy badawczej, kiedy stawiamy jakąś tezę, żeby ją w pracy udowodnić albo obalić /lub też w przypadku nauk w których nie da się przeprowadzić ścisłego, "matematycznego" dowodu - zweryfikować/. W przypadku prac nie mających charakteru badawczego ten punkt pomijamy. Na przykład teza pracy może mieć postać: "Dla badanego okresu i terytorium zmiany aktywności Księżyca są silnie skorelowane ze zmianami liczebności populacji mrówek." Metody lub metody badawcze, /oczywiście "badawcze" tylko wtedy, kiedy praca ma charakter badawczy. To opis metod i narzędzi jakimi się posługiwaliśmy. Na przykład: "W pracy zastosowano następujące metody badawcze:- symulację komputerową przy zastosowaniu pakietu Syndrom Mrówki w wersji 7.o,- obserwację,- badania literaturowe,- badania ankietowe,- statystyczną analizę danych, ..."Zakończenie jest też w hierarchii pracy traktowane jako rozdział, nie zawiera żadnych podrozdziałów i ma objętość ok. 2-4 strony i jest "symetryczne" do wstępu. Złośliwi mówią, że powinno być tak, żeby recenzent mógł przeczytać tylko wstęp i zakończenie /we wstępie pisze się co stawiamy sobie za cel i jak go chcemy realizować, a w zakończeniu co się udało zrobić i co można w związku z tym zrobić w przyszłości/.W zakończeniu powtarza się zazwyczaj cel pracy "Celem pracy było przeprowadzenie analiz zmian liczebności populacji mrówek w wybranych regionach Polski południowej w XXI wieku i analiza związku jaki zachodzi pomiędzy tymi zmianami a aktywnością Księżyca" następnie opisuje się krótko przeprowadzone badania: "W ramach pracy przygotowano dwa modele: jeden korzystający z klasycznych metod statystycznych i drugi - oparty o zastosowane algorytmy wykorzystujące sieci neuronowe, obrazujące badane zjawiska oraz przeprowadzono statystyczną analizę otrzymanych za ich pomocą wyników". Na końcu umieszcza się konkluzję "Na podstawie przeprowadzonych badań tezę pracy można uznać za pozytywnie zweryfikowaną" oraz - co bardzo ważne - zaznacza kierunki dalszych badań: "Planowane kierunki dalszych badań obejmują uzupełnienie modelu MRÓWKA2 o czynnik X oraz rozszerzenie zakresu terytorialnego kolejnych symulacji dla obszarów Polski centralnej". Oczywiście na
Mr_Anonim