Pole.doc

Pojęcie. W logice znaczenie (treść) nazwy lub -ogólniej - sposób rozumienia danego wyrażenia Określenie takie wiąże ściśle p z pewnym tworem jęz W psychologii p jest definiowane jako wy­obrażenie niezmysłowe Rozpatrywanie p bez od­powiadającego mu wyrażenia jęz jest niekiedy konieczne, zwłaszcza w metodologu ogólnej, gdyż często p kształtuje się wcześniej niż odpo­wiadający mu element jęz (Zob tez Treść (nazwy, wyrażenia), Znaczenie) ZS

Pojęciowe pole zob Pole semantyczne

Polaryzacja. Tendencja do wytworzenia maksy­malnej różnicy („maksymalnej odległości") mię­dzy formami fundowanymi i fundującymi (zob. Fundacja) i to zarówno pod względem formal­nym, jak znaczeniowym W odniesieniu do strony formalnej zasada p wyjaśnia np zjawisko szerzenia się przegłosu w morfemach, które go dawniej nie znały Np w jęz słow. na wzór —> ite-ratiwów typu me#tajo& charakteryzujących się sufi-ksem aje- -ajo- oraz wzdłużeniem samogłoski pierwiastkowej (por meiteratywne meto&) powsta­ły wtórnie formy typu umirajo& ze wzdłużeniem —>jeru(por. mьro&) Wzdłużenie jeru w і zwiększy­ło różnicę między formą podstawową mьrо& i dery-wowaną -mirajo& (pierwotne mьrajo&)

W wyniku p semantycznej zwiększa się różnica między znaczeniem formy podstawo­wej a prymarną funkcją formy fundowanej przez to, ze ta ostatnia przybiera wartość krańcową w łańcuchu semantycznym, którego ogniwem po­czątkowym jest forma fundująca W ten sposób tłumaczy się znaczenie abstrakcyjne pierwotnej formy rodzaju nijakiego przymiotnika w jęz. pol. (dobro, piękno) Forma rodzaju nijakiego w sto­sunku do formy rodzaju męskiego i żeńskiego in­terpretowana była pierwotnie jako opozycja nie-osobowy : osobowy, natomiast w wyniku p. człon nijaki przybrał wartość „abstrakcyjny"

P jest jedną z dwóch zasad rządzących sto­sunkiem form fundowanych do fundujących Dru­gą zasadą jest —> proporcja Termin „p " wprowa­dził do językoznawstwa —> J Kuryłowicz

Srdwłac polana biegunowy (Jac polu1* biegun )

KP

Pole artykulacyjne głosek zob Polimorfizm gło­sek

Pole semantyczne (znaczeniowe). Uporządkowa­ny wewnętrznie pod względem paradygmatycz-nym i syntagmatycznym zbiór —> leksemów repre­zentujących zbiór —> pojęć związanych jakimś pojęciem nadrzędnym, np pojęciem intelektu, piękna, pokrewień...