MBI-R1_1P-162.pdf

(1583 KB) Pobierz

Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu.

Układ graficzny © CKE 2013

UZUPEŁNIA ZDAJĄCY

KOD

PESEL

miejsce

na naklejkę

EGZAMIN MATURALNY

Z BIOLOGII

POZIOM ROZSZERZONY

11 MAJA 2016

Instrukcja dla zdającego

1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 21 stron

(zadania1–34). Ewentualny brak zgłoś przewodniczącemu

zespołu nadzorującego egzamin.

2. Odpowiedzi zapisz w miejscu na to przeznaczonym przy

każdym zadaniu.

3. Pisz czytelnie. Używaj długopisu/pióra tylko z czarnym

tuszem/atramentem.

4. Nie używaj korektora, a błędne zapisy wyraźnie przekreśl.

5. Pamiętaj,

że

zapisy w brudnopisie nie będą oceniane.

6. Podczas egzaminu możesz korzystać z linijki.

7. Na tej stronie oraz na karcie odpowiedzi wpisz swój

numer PESEL i przyklej naklejkę z kodem.

8. Nie wpisuj

żadnych

znaków w części przeznaczonej

dla egzaminatora.

Godzina rozpoczęcia:

9:00

Czas pracy:

150 minut

Liczba punktów

do uzyskania: 60

MBI-R1_

P-162

Egzamin maturalny z biologii

Poziom rozszerzony

Zadanie 1.

(1 pkt)

Poniższy tekst opisuje podobieństwa i różnice w składzie pierwiastkowym głównych grup

związków organicznych występujących w organizmie.

Uzupełnij tekst

−

wpisz w wyznaczone miejsca nazwy pierwiastków wybranych

spośród wymienionych. Niektóre nazwy pierwiastków mogą być użyte w tekście

więcej niż jeden raz.

azot

fosfor

potas

węgiel

krzem

tlen

siarka

wodór

W skład węglowodanów, białek, lipidów i kwasów nukleinowych wchodzą trzy podstawowe

pierwiastki: …….……, …….……, …….…… . Oprócz tych pierwiastków białka zawierają

jeszcze: ….……… i siarkę. W kwasach nukleinowych nie ma pierwiastka występującego

w białkach, którym jest …….……, ale jest …….……, którego nie ma w składzie białek

(niemodyfikowanych potranslacyjnie).

Zadanie 2.

(2 pkt)

Na rysunku przedstawiono jądro komórkowe wraz z otaczającymi je strukturami błoniastymi.

Na podstawie: C.J. Clegg,

Introduction to Advanced Biology,

John Murray Ltd, 2005.

Wpisz w tabeli nazwy struktur oznaczonych na rysunku literami A i B oraz podaj

po jednej funkcji charakterystycznej dla każdej z nich.

Nazwa struktury

Funkcja struktury

Strona 2 z 21

MBI_1R

Egzamin maturalny z biologii

Poziom rozszerzony

Zadanie 3.

(2 pkt)

W tabeli przedstawiono wybrane cechy różnych rodzajów komórek. Wpisz brakujące

informacje.

Cechy

Lokalizacja DNA

w komórce

Główny składnik

budulcowy

ściany

mureina

komórkowej

Główne materiały

zapasowe

białka;

cukry;

tłuszcze

Komórka

bakteryjna

zwierzęca

jądro

komórkowe;

mitochondrium

(u tlenowców)

brak (ściany

komórkowej)

skrobia;

białka;

tłuszcze

glikogen;

tłuszcze

roślinna

grzyba

jądro

komórkowe;

mitochondrium

(u tlenowców)

Zadanie 4.

(2 pkt)

Na podział komórki składają się dwa etapy: podział jądra, czyli kariokineza, i podział

cytoplazmy – cytokineza. Istnieją trzy typy podziału jądra komórkowego: amitoza, mitoza

i mejoza. Na rysunku przedstawiono jedną z faz kariokinezy zachodzącą w komórce, która ma

cztery chromosomy.

Na podstawie: W. Gajewski, A. Putrament,

Biologia,

Warszawa 1992.

a) Zaznacz poniżej (A–D) nazwę fazy kariokinezy, którą przedstawiono na rysunku.

A. metafaza I mejozy

B. metafaza mitozy

C. anafaza I mejozy

D. anafaza mitozy

b) Określ liczbę chromosomów, jaką będą miały komórki potomne po zakończonym

podziale, którego fazę przedstawiono na rysunku.

Liczba chromosomów: ………………………………………..…

Nr zadania

Wypełnia Maks. liczba pkt

egzaminator

Uzyskana liczba pkt

MBI_1R

4a)

4b)

Strona 3 z 21

Egzamin maturalny z biologii

Poziom rozszerzony

Zadanie 5.

(2 pkt)

Na schemacie przedstawiono zarówno cykl komórkowy, w którym wyróżnia się podział jądra

komórkowego – mitozę (M) wraz z towarzyszącą mu cytokinezą, jak i czas między

podziałami komórki – interfazę, na którą składają się fazy: G

, S, G

. Po zakończeniu

podziału większość komórek organizmu człowieka wchodzi w fazę G

. Komórki takie nie

ulegają dalszym podziałom, a po różnicowaniu pełnią określone funkcje w tkankach

i narządach. Jednak niewielki, stały odsetek komórek znajdujących się w fazie G

zachowuje

zdolność do podziału.

Na podstawie:

Fizjologia człowieka z elementami fizjologii stosowanej i klinicznej,

pod red. W.Z. Traczyka, A. Trzebskiego, Warszawa 2001.

a) Określ, jakie znaczenie dla narządów organizmu człowieka ma fakt,

że

komórki fazy

mogą wrócić do cyklu komórkowego.

…………………………………………………………………………………………………...

b) Podaj, w której fazie cyklu komórkowego zachodzi replikacja DNA.

………………………………………………………

Zadanie 6.

(2 pkt)

Metabolizm to całokształt przemian chemicznych zachodzących w komórkach wraz

z towarzyszącymi im przemianami energetycznymi. Na metabolizm składają się dwie grupy

procesów, przedstawione na schemacie.

Na podstawie: A. Jaskólski, A. Jaskólska,

Podstawy fizjologii wysiłku fizycznego z zarysem

fizjologii człowieka,

Wrocław 2006.

Strona 4 z 21

MBI_1R

Egzamin maturalny z biologii

Poziom rozszerzony

Podaj nazwy (anabolizm/katabolizm) przedstawionych na schemacie grup procesów

metabolicznych A i B. Odpowiedź uzasadnij, uwzględniając cechę charakteryzującą

każdą z tych grup.

Procesy A: …………………..……….………, ponieważ ……………………………………..

………………………………………………………………………………..………………….

Procesy B: ………………………..……….…, ponieważ ……………………………………..

………………………………………………………………………………………………..….

Zadanie 7.

(2 pkt)

Glikoproteina P

−

białko zwierzęce – występuje w błonach komórkowych komórek różnych

tkanek, m.in. w

śródbłonku

włosowatych naczyń krwionośnych mózgu. Glikoproteina P jest

niespecyficznym transporterem usuwającym poza obręb komórek różne substancje obce dla

organizmu, w tym leki, co zapobiega ich kumulacji, ale jednocześnie może utrudniać im

osiągnięcie miejsc docelowych, czego konsekwencją stanie się nawet niemożność leczenia

lub obniżenie jego skuteczności.

Przeprowadzono doświadczenie na dwóch grupach myszy:

●

grupa I – myszy ze zmutowanym genem kodującym glikoproteinę P

●

grupa II – myszy z niezmutowanym genem kodującym glikoproteinę P.

Myszom podawano leki przeciwbólowe, a następnie badano stężenie tych leków w mózgu.

Na podstawie: W.F. Ganong,

Fizjologia,

Warszawa 2009.

a) Określ, która z grup badanych zwierząt – I czy II – była próbą kontrolną w tym

doświadczeniu. Odpowiedź uzasadnij.

Grupa …………, ponieważ …………………………..………………..………...……………..

………………………………………………………………………………………………..….

b) Podaj, w której grupie badanych myszy – I czy II – należy oczekiwać większego

stężenia leków przeciwbólowych w komórkach mózgu, i wyjaśnij, dlaczego tak się dzieje.

W grupie ………, ponieważ ……………………………………………………………….......

……………………………………………………………………………………………….......

Nr zadania

Wypełnia Maks. liczba pkt

egzaminator

Uzyskana liczba pkt

MBI_1R

5a)

5b)

7a)

7b)

Strona 5 z 21

Plik z chomika:

xyzgeo

MBI-R1_1P-162.pdf

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: