Regionalny Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków w Olsztynie
Nazwa:
-
Sytuacja:
Widok ogólny
Nr inwentarzowy:
24
Miejscowość:
Pisz
Gmina:
Powiat:
piski
Województwo:
warmińsko - mazurskie
Nazwa własna historyczna:
Nazwa własna współczesna:
Schron obrony dworca kolejowego
Usytuowanie w terenie:
Obiekt znajduje w pobliżu kolejowych budynków mieszkalnych i kolejowej wieży ciśnień, przy ul. Wąglickiej, przylega do współczesnego budynku gospodarczego.
Rok powstania/okres budowy - przebudowy:
ok. 1905r.
Materiał wykonania:
cegła
Wnętrze schronu: otwór strzelniczy podstawa pod karabin maszynowy.
Opis rozwiązań konstrukcyjno - materiałowych:
Ilość kondygnacji: 1 kondygnacja naziemna
Obiekt wzniesiony z cegły, w dwóch elewacjach otwory strzelnicze.
Przylega on do współczesnego obiektu gospodarczego – garażu.
Historia obiektu/pozycji:
Pisz otrzymał pierwsze połączenie kolejowe ze Szczytnem w roku 1884r. Odcinek ten był fragmentem ważnej strategicznie i militarnie linii głównej Królewiec – Ejtkuny (dziś obwód kaliningradzki) – granica państwa. Ostatecznie piski węzeł kolejowy został ukształtowany w latach 1908 – 1945. Budynek dworca w Piszu został spalony podczas drugiej wojny światowej.
Powstałe bardzo licznie na terenie dawnych Prus Wschodnich linie kolejowe, oprócz roli komunikacyjnej, miały odgrywać również rolę strategiczną pozwalającą na szybkie przemieszczanie wojsk. Koniec wieku XIX to czas pogorszenia stosunków pomiędzy Niemcami a Rosją, co spowodowało, iż w obawie przed zniszczeniem mostów i dworców kolejowych przez kawalerię rosyjską postanowiono (w latach: 1897r., 1900r.) wznieść budowle fortyfikacyjne przy tych obiektach. W tym czasie, na podstawie zarządzeń z 23 stycznia i 9 maja 1900r., podjęto decyzję o umocnieniu ważnych dworców i mostów, na co przeznaczono 15 Milionów Marek. Prace miały zostać rozpoczęte w roku następnym. Zachowany do dziś w pobliżu kolejowej wieży ciśnień obiekt, o cechach budowli mającej na celu umocnienie dworca kolejowego (na co wskazuje charakterystyczny otwór strzelniczy), został więc zapewne wzniesiony około 1905r., tj. w okresie budowy fortyfikacji związanych z umocnieniem infrastruktury kolejowej Prus Wschodnich.
Obiekt historycznie nie wchodzi w skład umocnień Pozycji Piskiej.
Rzut
Stan zachowania:
Stan techniczny konstrukcji – zły.
Obiekt łatwodostępny.
Obiekt otwarty, z dostępnym wnętrzem.
Wnioski konserwatorskie:
Obiekt kwalifikuje się do ujęcia w wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków.
Wartość:
naukowa, historyczna
Data wypełnienia:
październik 2006 r.
Autor opisu:
Adam Płoski
Autor rysunków
Autor zdjęć:
Przechowywanie negatywów
tropiciel73