Regionalny Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków
w Olsztynie

KARTA FORTYFIKACJI

Nazwa:

-

Sytuacja:

Widok ogólny pozostałości obiektu (wyniesienie w terenie).

Nr inwentarzowy:

11

Miejscowość:

Iława

Gmina:

Iława

Powiat:

iławski

Województwo:

warmińsko - mazurskie

Nazwa własna historyczna:

Blockhaus

Nazwa własna współczesna:

Blockhaus

obrony mostu
kolejowego

Usytuowanie w terenie:

Obiekt zlokalizowany poniżej mostu kolejowego (na północny – zachód od mostu) nad rzeką Iławką we wschodniej części miasta.

Obecnie w formie nasypu ziemnego z pozostałości konstrukcji ceglanej.

Rok powstania/okres budowy - przebudowy:

1905r.

Materiał wykonania:

cegła

Odsłonięte pozostałości – dawne wejście(?).

Opis rozwiązań konstrukcyjno - materiałowych:

Obiekt całkowicie zniszczony. Pierwotnie był to zapewne blokhauz konstrukcji ceglanej, jednokondygnacyjny, zaopatrzony w otwory strzelnicze.

Historia obiektu/pozycji:

Powstałe bardzo licznie na terenie dawnych Prus Wschodnich linie kolejowe, oprócz roli komunikacyjnej, miały odgrywać również rolę strategiczną pozwalającą na szybkie przemieszczanie wojsk. Najsłabszym militarnie punktem w ich obrębie wydawały się mosty
i wiadukty kolejowe, których po ewentualnym zniszczeniu nie można było szybko odbudować, co uniemożliwiało skuteczne wykorzystanie danej linii kolejowej.

      W latach 1868 – 1869 wzniesiono pierwsze w Prusach Wschodnich  szańce ziemne
z reditami dla zabezpieczenia mostów kolejowych na kanale Giżyckim i Niegocińskim. Koniec wieku XIX to czas pogorszenia stosunków pomiędzy Niemcami a Rosją,
co spowodowało, iż w obawie przed zniszczeniem mostów kolejowych – miejsc szczególnie narażonych na zniszczenie przez kawalerię rosyjską – postanowiono (w latach: 1897r., 1900r.) wznieść budowle fortyfikacyjne w pobliżu mostów na bardzo ważnej trasie kolejowej: Berlin – Poznań – Toruń – Olsztyn – Wystruć, której zniszczenie mogło utrudnić skuteczną obronę Prus Wschodnich. Wzniesiono wówczas Iławie w 1905r. umocnienia mostu kolejowgo na rzece Iławce, znajdujące się we wschodniej części miasta, które składały się m.in.
z blokhauzu przeznaczonego dla 20 żołnierzy oraz stanowisk wartowniczych po obu stronach mostu (tzw. Postenstand). Według Kurta Burka blokhauz przy moście przeznaczony był dla 10 żołnierzy.

Rzut

Stan zachowania:

Zachowane pozostałości obiektu

Wnioski konserwatorskie:

Należy przeprowadzić szczegółowe badania architektoniczne i historyczne pozwalające ostatecznie ustalić funkcję pozostałości ceglanego obiektu

Wartość:

-

Data wypełnienia:

październik 2006 r.

Autor opisu:

Adam Płoski

Autor rysunków

Autor zdjęć:

Adam Płoski

Przechowywanie negatywów

Regionalny Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków w Olsztynie