COPD.docx

COPD- przewlekła pneumopatia obturacyjna u koni

Obecnie uznaje się, że COPD koni jest schorzeniem polietiologicznym przewlekłym, nawrotowymi, postępującym

Istotą jest upośledzenie drożności oskrzeli, wywołane spastycznym skurczem ich mięśni i przewlekłym stanem zapalnym oskrzelików, połączone z zaburzeniami wydzielania śluzu, którym towarzyszyć może rozedma pęcherzykowa płuc

Czynniki usposabiające do zachorowania:

·         infekcje wirusowe dróg oddechowych

·         robaczyce płuc

·         czynniki żywieniowe

·         czynniki genetyczne (potomstwo koni chorych ma większe szanse na rozwój choroby gdy znajdzie się w warunkach sprzyjających)

·         objawy COPD ujawniają się po przebytych infekcjach grypowych (związane jest to z faktem upośledzania przez wirusy czynności nabłonka migawkowego dróg oddechowych, co w wyraźny sposób zwiększa ekspozycję na alergeny wziewne)

główną rolę w etiologii odgrywa skład pyłów organicznych: bakterie termo- i mezofilne (Micropolyspora faeni, Thermoactinomyces vulgaris, T. thalpophilus) oraz grzyby (Actinomyces sp. i Aspergillus fumigatus, Faenia rectivirgula), odznaczający się silnymi właściwościami alergizującymi, które mogą oddziaływać na układ oddechowy w sposób immunologiczny swoisty (alergizujący) i( lub) nieswoisty (immunotoksyczny)

Choroba ma tendencje do nasilania się w okresie zimowym – (konie przebywają w stajni i żywione są sianem w którym rozwijają się wymienione wcześniej drobnoustroje) w okresie letnim, gdy maleje kontakt z alergenem dochodzi do poprawy stanu klinicznego.

PATOGENEZA

Patogeneza COPD koni nie jest w pełni wyjaśniona.

Jednym z najlepiej poznanych mechanizmów doprowadzających do rozwoju schorzenia są reakcje immunologiczne typu III, (eozynofilia ogólna i miejscowa, pozytywne reakcje śródskórne z alergenami Aspergillus fumigatus i Micropolyspora faeni, występowanie w surowicach przeciwciał precypitujących)

·         Przyczyną zmian patologicznych są odkładające się w tkance płucnej immunokompleksy. Powoduje to trwałe, nieodwracalne uszkodzenie tkanki płucnej. Wydzielane przez napływające w drugiej, nieswoistej fazie leukocyty wydzielające mediatory (histamina, serotonina, leukotrieny, dopełniacz) odpowiedzialne są za reakcje zapalne oraz spastyczny skurcz mięśniówki gładkiej oskrzeli.

·         W rozwoju schorzenia nie wyklucza się także udziału reakcji nadwrażliwości typu I oraz IV

·         Niektórzy autorzy twierdzą, że najważniejszą rolę odgrywa nadwrażliwość typu natychmiastowego, a nadwrażliwość typu III rozwija się później.

Objawy kliniczne

·         Najczęściej dotyczą koni powyżej 5-6 roku życia. Niekiedy objawy obserwowane są u koni w wieku trzech-czterech lat.

·         Pierwszym objawem schorzenia jest pojawienie się przewlekłego, stopniowo nasilającego się kaszlu połączonego z obustronnym, surowiczo-śluzowym lub śluzowo-ropnym wypływem z nozdrzy początkowo brak jest objawów duszności spoczynkowej i powysiłkowej

·         COPD

·         Potem  dochodzi do pogłębienia się zmian patologicznych i widoczne jest szybkie męczenie się,

·         Wzrost liczby oddechów w spoczynku,

·         Duszność wydechowa- rozedma,

·         Niekiedy blade spojówki, czasem sine,

·         Ciągły wypływ z nosa,

·         Przewlekły napadowy kaszel, (dochodzi do łatwego podrażnienia receptorów kaszlu na skutek uszkodzenia błony śluzowej dróg oddechowych)

·         COPD

·         przyspieszone tętno (powyżej 46/min.).

·         Przy opukiwaniu pojawia się odgłos zajawny, pole opukowe może być powiększone o 1-2 przestrzenie m.ż

·         patologiczne szmery oddechowe słyszalne nad płucami (zaostrzony szmer pęcherzykowy, rzężenia wilgotne, trzeszczenia).

·         W miarę nasilania się objawów chorobowych narasta utrata zdolności do wykonywania pracy wymagającej nawet najmniejszego wysiłku.

·         W przewlekłym stadium dochodzi do chudnięcia zwierzęcia, sinicy następnie do padnięć

Rozpoznanie

·         Wywiad

·         Badanie kliniczne

·         Badania dodatkowe: popłuczyny z drzewa oskrzelowego, testy serologiczne, testy śródskórne, badania czynnościowe płuc

Badanie popłuczyn z drzewa tchawiczo - oskrzelowego

·         wprowadzenie przez cienki cewnik lub kanał bronchoskopu około 30 ml roztworu fizjologicznego soli do tchawicy w pobliżu bifurcatio tracheae i natychmiastowa jego aspiracja.

·         badania cytologiczne i mikrobiologiczne.

·         aspiraty od koni chorych zawierają zwiększoną ilość śluzu, granulocytów obojętnochtonnych (powyżej 40% w zaawansowanych stadiach nawet 80%) i kwasochłonnych. Czasami można obserwować metaplazję lub uszkodzenie komórek nabłonka oskrzeli

·         często spotykane w aspiratach strzępki grzybni nie muszą oznaczać infekcji grzybiczej, a jedynie utrudnioną eliminację pyłów pochodzących z wdychanego powietrza, spowodowaną upośledzeniem funkcji nabłonka migawkowego

Badanie popłuczyn oskrzelowo-pęcherzykowych
(bronchoalveolar lavage, BAL)

·         popłuczyny pobrane za pomocą bronchofiberoskopu

·         wprowadzanego pod kontrolą wzroku do drobnych oskrzeli pochodzą z wybranego obszaru płuc dlatego też metoda ta obarczona jest mniejszym błędem niż poprzednia

·         uzyskany drogą BAL materiał poddawany jest, podobnie jak popłuczyny tchawiczo-oskrzelowe, badaniom cytologicznym i mikrobiologicznym

Prawidłowe wartości liczby komórek dla płynu uzyskanego poprzez płukanie tchawicy i oskrzeli

·         Całkowita liczba komórek  4,9 x 10 5

·         Komórki nabłonkowe                     19,8 (6,1) %

·         Makrofagi                                                 65 % (±13,7)

·         Limfocyty                                                 7,4 (± 3,8)

·         neutrofile                                6,4 (± 5,5)

·         Eozynofile                                                 1,2 (± 1,4)

·         Mastocyty                                                 0,2 (± 0,4)

·         Plazmocyty                                                0

Testy serologiczne

·         np. Laboklin

·         - oznaczanie alergeno-swoistych IgE, opartych na oznaczaniu znakowanych przeciwciał monoklonalnych na podstawie receptora FcεRIά,

·         - cechuje się dużą czułością i swoistością (alergeny Simulium, Culex tarsalis, Stomoxys, Culicoides, pyłki traw, ziół, drzew)

Testy śródskórne

·         śródskórna iniekcja niewielkiej ilości (zwykle 0,05 ml) wystandaryzowanego roztworu alergenu (Agrolabo)

·         na pozbawionej włosa skórze szyi lub zadu

·         jako kontrolę ujemną stosuje się analogiczną ilość wody do iniekcji lub roztwór fizjologiczny chlorku sodowego, a jako kontrolę dodatnią - 0,01% roztwór histaminum hydrochloricum w soli fizjologicznej.

·         pojawienie się bąbla o średnicy przekraczającej 0.5 cm z towarzyszącym rumieniem świadczy o dodatnim wyniku próby

·         Acarus siro (siano)

·         Lepidoglyphus destructor

·         (siano)

·         Dermatophagoides farinae

·         Tyrophagus putrenscentiae

·         (siano)

·         Cladosporium herbarum

·         Malassezia pachydermatis

·         Aspergillus spp.

·         Alternaria alternaria

·         Tabanus Sp

·         Chrysops sp

·         Culex sp

·         Culicoides sp

·         Secale cereale (żyto)

·         Artemisia vulgaris (bylica pospolita)

·         Chenopopdium album (komosa)

·         Populus sp (topola)

·         Quercus sp (dąb)

·         Alnus incana (olcha)

·         Betula sp (brzoza)

·         Corylus sp (leszczyna)

·         Kontrola -

·         Kontrola +

Badania czynnościowe płuc

u koni wykazujących objawy kliniczne COPD wzrastają takie parametry jak ciśnienie opłucnowe, opór płuc oraz przestrzeń martwa,

spada podatność płuc i maksymalny przepływ wydechowy oraz szybkość eliminacji azotu z krwi podczas oddychania czystym tlenem

Badanie gazometryczne

Wynik badania gazometrycznego krwi tętniczej (pH, stężenie parcjalne tlenu i dwutlenku węgla we krwi) koni zdrowych i z objawami COPD ilustruje tabela

Dożylne podanie atropiny w dawce 5-7 mg/450 kg m.c. pozwala ustalić, czy powstałe w przebiegu COPD zmiany mają charakter odwracalny czy są trwale. U większości koni chorych objawy kliniczne ustępują niezwłocznie po podaniu leku

Brak pozytywnej odpowiedzi na podany lek może świadczyć o nieodwracalnym charakterze zmian

COPD

Jeśli w drogach oddechowych wstępuje duża ilość śluzu również brak jest reakcji na lek a zmiany są odwracalne.

Prowokacja wziewna

Przeprowadzenie wziewnej prowokacji z użyciem domniemanego alergenu, ustalonego na podstawie wywiadu, wyników badań serologicznych i testów śródskómych, jest ryzykowne

Konie chore na COPD po zetknięciu z alergenem reagują kaszlem oraz dusznością

Ocena skażenia powietrza stajni

Stwierdzenie w powietrzu stajni drobnoustrojów lub endotoksyn bakteryjnych w stężeniu przekraczającym dopuszczalne normy może wskazywać na istnienie ryzyka ekspozycji zwierząt na aerogenne drobnoustroje, co nie jest bez znaczenia w ustaleniu właściwego rozpoznania

Leczenie

·         Eliminacja czynnika etiologicznego

·         Leczenie objawowe

·         -Leki antyhistaminowe,

...